Posts filed under ‘ផ្សេងៗ’

ជម្រាប​ពូ

២៦ កញ្ញា ២០១៨ – ពូ​ទើប​ត្រឡប់​ពី​ប៉ារីស​វិញ។ យើង​គ្រោង​ប្រជុំ​រឿង​កម្មវិធី​ថ្មី តែ​មុន​ពេល​ប្រជុំ​នោះ ខ្ញុំ​សម្រេច​ចិត្ត​ប្រមូល​ភាព​ក្លាហាន​ដើរ​ទៅ​បន្ទប់​ពូ ដើម្បី​ជម្រាប​គាត់​ពី​ជំងឺ​របស់​ខ្ញុំ ព្រោះ​តិច​ឬ​ច្រើន វា​ប៉ះពាល់​ដល់​ការងារ​។

ពូ​យល់។ ខ្ញុំ​ធូរ​ស្រាល​ចិត្ត​ដូច​គេ​​ដក​ភ្នំ​ចេញ​ពី​ទ្រូង​។ ប៉ុន្តែ​កម្មវិធី​ថ្មី​ដែល​យើង​គ្រោង​តាំង​ពី​យូរ​ថា​នឹង​ចាប់​ផ្ដើម​នៅ​ដើម​ខែ​តុលា​នេះ ត្រូវ​ពន្យារ​ពេល​វិញ។ ចំណែក​ប្រជុំ​ក៏​ត្រូវ​រំសាយ​ចោល​ដែរ​។

ខ្ញុំ​ពី​មុន (មុន​ពេល​ព្យាបាល) ប្រហែល​ជា​អង្គុយ​សោក​សៅ ឬ​ហៀរ​ទឹក​ភ្នែក​ទឹក​សម្បោរ នៅ​ពេល​ខ្លួន​ឯង​ក្លាយជា​ដើម​ហេតុ​នៃ​ការ​រលំរលាយ​នៃ​ការងារ​ដែល​គ្រប់​គ្នា​គ្រោង​ទុក។ មិន​មែន​ត្រឹម​គ្រោង តែ​ថែម​​ទាំង​ចាប់​ផ្ដើម​ធ្វើ​ខ្លះ​ហើយ​ទៀត​ផង​។ ​ផ្ទុយ​មក​វិញ ពេលនេះ ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​ដឹង​គុណ​ពូ អរគុណ​ពូ​ដែល​យល់ ព្រោះ​ខ្ញុំ​ច្បាស់​ណាស់​ថា បើ​ខ្ញុំ​ត្រូវ​ធ្វើ​ការងារ​នោះ​នៅ​ខែ​តុលា​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ទៀត​ មិន​ត្រឹម​តែ​ការងារ​ទេ​ដែល​ខ្ចាត់​ខ្ចាយ​មិន​កើត​ការ សូម្បី​តែ​មុខ​មាត់​វិទ្យុ​ក៏​ទំនង​ជា​ត្រូវ​ស្ថិត​លើ​បន្ទាត់​ក្រហម​ដែរ ព្រោះ​អារម្មណ៍​មិន​ទាន់​ទៀង​ទាត់​របស់​ខ្ញុំ​ ប្រឈម​នឹង​ភ្ញៀវ​ដែល​ចូល​រួម​កម្មវិធី និង​ប្រធាន​បទ​ដែល​ត្រូវ​ជជែក​ពិភាក្សា​។

អរគុណ​ពូ!

ខែកញ្ញា 26, 2018 at 12:15 ល្ងាច បញ្ចេញមតិ

បោះឆ្នោតកម្ពុជា២០១៨ ជាជោគជ័យសម្រាប់នរណា?

ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៦ នៅតែជាបច្ចុប្បន្នភាពនៃការជជែកវែកញែកយ៉ាងក្ដៅគគុកក្នុងចំណោមអ្នកតាមដានបញ្ហាសង្គមនៅកម្ពុជា។ សង្គ្រាមប៉ាកាអំពី អត្រាអ្នកចេញទៅបោះឆ្នោត ពហិការប្រឆាំង និង ប្រតិកម្មចម្រុះពីអន្ដរជាតិ នៅតែធ្លាក់ចុះមកជាបន្តបន្ទាប់។ ទន្ទឹមគ្នានេះ  គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត បក្សកាន់អំណាច និងអតីតបក្សប្រឆាំង បានចេញមុខមកប្រកាសពីជោគជ័យតែរៀងៗខ្លួន។ តើការបោះឆ្នោតជាតិនៅកម្ពុជាដែលទើបតែកន្លងផុតទៅនេះ ពិតជាជោគជ័យដូចការអះអាងរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធមែនឬ? បើជោគជ័យមែន តើជោគជ័យសម្រាប់នរណា?

អត្ថបទសាកល្បងដោយ អ៊ឹម រចនា

People line up to vote at a polling station during a general election in Phnom Penh

People line up to vote at a polling station during a general election in Phnom Penh, Cambodia July 29, 2018. REUTERS/Darren Whiteside

អត្រាអ្នកចេញទៅបោះឆ្នោត៖ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតបានអះអាងថា ការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៨ ប្រព្រឹត្តទៅដោយជោគជ័យ។ ជោគជ័យព្រោះចំនួនអ្នកចេញទៅបោះឆ្នោតកើនឡើងពី៦៩,៦១%នៅឆ្នាំ២០១៣ ដល់៨២,៨៩%នៅឆ្នាំ២០១៨នេះ។ ជាការពិត បើក្រឡេកមើលអត្រាអ្នកចេញទៅបោះឆ្នោត យើងពិតជាឃើញមានកំណើនមែនហើយ។ ប៉ុន្តែកុំភ្លេចថា នៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៣ ចំនួនពលរដ្ឋដែលមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោតមានដល់ទៅ៩លាន៦សែននាក់ ខណៈនៅឆ្នាំ២០១៨នេះ ចំនួនអ្នកមានឈ្មោះទៅបោះឆ្នោតមានតែជាង៨លាន៣សែននាក់ប៉ុណ្ណោះ។ បើយើងបំភ្លេចពីអត្រាអ្នកចេញទៅបោះឆ្នោតហើយផ្ដោតតែលើចំនួនអ្នកទៅបោះឆ្នោតវិញ ឃើញថា ទាំងឆ្នាំ២០១៣ និងឆ្នាំ២០១៨ ចំនួនអ្នកចេញទៅបោះឆ្នោតមិនខុសគ្នាប៉ុន្មានទេ។ ពោលគឺ នៅឆ្នាំ២០១៣ មានអ្នកចេញទៅបោះឆ្នោត៦.៧៣៥.២៤៤នាក់ ចំណែកនៅឆ្នាំ២០១៨វិញ អ្នកចេញទៅបោះឆ្នោតមានចំនួន៦.៩៤៦.១៦៤នាក់។ មែនទែនទៅ ចំនួនអ្នកចេញមកបោះឆ្នោតកើនឡើងតែជាង២សែននាក់ប៉ុណ្ណោះ នៅពេលដែលចំនួនអ្នកគ្រប់អាយុបោះឆ្នោតថ្មីនៅឆ្នាំ២០១៨មានដល់ទៅជាង៥សែននាក់ឯណោះ។

ការពិតទៅនៅត្រង់នេះ អ្វីដែល គជប ជោគជ័យ មិនមែនចំនួនអ្នកបោះឆ្នោតកើនឡើងទេ។ ជោគជ័យរបស់​ គជប គឺមានបញ្ជីឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោតដ៏ល្អមួយ ដែលសុក្រឹតជាងមុន។

A Buddhist monk votes at a polling station during a general election in Phnom Penh

A Buddhist monk votes at a polling station during a general election in Phnom Penh, Cambodia July 29, 2018. REUTERS/Darren Whiteside

សន្លឹកឆ្នោតមិនបានការ៖ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨នេះ សន្លឹកឆ្នោតមិនបានការមានចំនួនរហូតដល់ទៅជិត៦សែនសន្លឹក ឬស្មើនឹងជិត៩ភាគរយនៃសន្លឹកឆ្នោតសរុប។ សន្លឹកឆ្នោតមិនបានការទាំងនេះទៀតសោត មិនមែនកើតឡើងដោយចៃដន់ទេ។ អ្នកបោះឆ្នោតមួយចំនួនតាំងចិត្តចេញទៅបោះឆ្នោតតែគូសសន្លឹកឆ្នោតឲ្យខូច ដើម្បីបង្ហាញពីការមិនពេញចិត្តរបស់ពួកគេ។ អ្នកខ្លះគូសខ្វែងជើងក្អែកលើសន្លឹកឆ្នោត ខ្លះមិនគូសអ្វីសោះ ខ្លះទៀតគូសរូបសញ្ញាអតីតបក្សប្រឆាំងលើសន្លឹកឆ្នោត រីឯខ្លះទៀតសរសេរជាអក្សរតែម្ដងថា គ្មានគណបក្សដែលខ្លួនស្រឡាញ់ពេញចិត្ត។ អតីតគណបក្សប្រឆាំងចាត់ទុកសន្លឹកឆ្នោតមិនបានការ ឬការគូសសញ្ញាមិនពេញចិត្តលើសន្លឹកឆ្នោតនេះថា ជាការពហិការការបោះឆ្នោត។ ការបោះឆ្នោតដែលអតីតបក្សប្រឆាំងនេះហៅថា ជាការបោះឆ្នោត «ក្លែងក្លាយ»។

ប៉ុន្តែគឺដោយសារតែអ្នកគាំទ្រអតីតបក្សប្រឆាំងមិនបោះឆ្នោតឲ្យបក្សណាផ្សេង ដោយសុខចិត្តគូសសន្លឹកឆ្នោតឲ្យក្លាយជាមិនបានការនេះហើយទើបធ្វើឲ្យបក្សកាន់អំណាចឈ្នះឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដី ហើយឈានទៅក្ដោបអំណាចទាំងស្រុងនៅក្នុងរដ្ឋសភាដូចការអះអាងផងក៏មិនដឹង។ តើនេះជាជោគជ័យសម្រាប់អតីតបក្សប្រឆាំងហើយឬ?

Vice President of the Cambodia National Rescue Party (CNRP), Mu Sochua and CNRP's Deputy Director for Foreign Affairs, Monovithya Kem, hold a press conference in Jakarta

REFILE – QUALITY REPEAT Vice President of the Cambodia National Rescue Party (CNRP), Mu Sochua (L) and CNRP’s Deputy Director for Foreign Affairs, Monovithya Kem (R), hold a press conference in Jakarta, Indonesia, July 30, 2018. REUTERS/Willy Kurniawan

យុទ្ធនាការម្រាមដៃស្អាត៖ ទាំងមុនពេលបោះឆ្នោត និងក្នុងអំឡុងពេលបោះឆ្នោត អតីតបក្សប្រឆាំងបានបើកយុទ្ធនាការម្រាមដៃស្អាត ប្រកូកប្រកាសកុំឲ្យពលរដ្ឋទៅបោះឆ្នោត។ លុះដល់ក្រោយបោះឆ្នោត បក្សកាន់អំណាចបានចម្អកដាក់អតីតបក្សប្រឆាំងថា យុទ្ធនាការម្រាមដៃស្អាតនោះបរាជ័យយ៉ាងអាម៉ាស នៅពេលដែលអត្រាអ្នកទៅបោះឆ្នោតកើនឡើងនៅឆ្នាំនេះ។ អត្រាអ្នកទៅបោះឆ្នោតកើនឡើងដដែលនេះ ត្រូវបានបក្សកាន់អំណាចចាត់ទុកថាជាជោគជ័យរបស់ខ្លួន ជាភស្តុតាងបង្ហាញទៅសហគមន៍អន្ដរជាតិអំពីឆន្ទៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលចេញទៅបោះឆ្នោតយ៉ាងច្រើនលើសលុប។ ប៉ុន្តែដូចបានលើកឡើងពីខាងដើមហើយថា អត្រាអ្នកទៅបោះឆ្នោតកើនឡើង មិនមែនមានន័យថា ចំនួនអ្នកបោះឆ្នោតកើនឡើងដែរឡើយ។ ហើយអ្នកចេញទៅបោះឆ្នោត ក៏មិនមែនសុទ្ធតែពេញចិត្តការបោះឆ្នោតទាំងអស់ដែរ ដូចដែលស្ដែងចេញតាមរយៈសន្លឹកឆ្នោតមិនបានការជាដើម។

ប្រសិនបើគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាជោគជ័យមែន ប្រាកដណាស់ វាមិនមែនដោយសារតែយុទ្ធនាការម្រាមដៃស្អាតរបស់អតីតបក្សប្រឆាំងបរាជ័យទេ។ ឬដោយសារតែអត្រាអ្នកទៅបោះឆ្នោតកើនឡើងច្រើនជាងអាណត្តិមុនក៏ទេដែរ។ ជោគជ័យរបស់បក្សកាន់អំណាច គឺផ្ដល់កាតក្រហមដល់អតីតបក្សប្រឆាំងឲ្យនៅក្រៅការប្រកួត និងពិេសសទាំងដែលការប្រកួតមិនទាន់ចូលមកដល់ផង បើទោះបីជាបក្សកាន់អំណាចចាត់ទុកអ្វីដែលខ្លួនធ្វើចំពោះអតីតបក្សប្រឆាំងថាជាការអនុវត្តច្បាប់ក៏ដោយ

Cambodia's Prime Minister and President of the Cambodian People's Party (CPP) Hun Sen prepares to cast his vote at a polling station during a general election in Takhmao

Cambodia’s Prime Minister and President of the Cambodian People’s Party (CPP) Hun Sen prepares to cast his vote at a polling station during a general election in Takhmao, Kandal province, Cambodia July 29, 2018. REUTERS/Darren Whiteside

នៅក្នុងអត្ថបទក្រោយ ខ្ញុំនឹងសាកល្បងពិនិត្យមើលថាតើការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០១៨នេះ ផ្ដល់មេរៀនអ្វីខ្លះដល់កម្ពុជា?

ខែសីហា 2, 2018 at 12:13 ល្ងាច បញ្ចេញមតិ

«លោក ប៉ែន សុវណ្ណ» ជាតួអង្គសំខាន់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរសម័យទំនើប?

លោក ប៉ែន សុវណ្ណ អតីតនាយករដ្ឋមន្ដ្រីទី១ នៃសម័យសាធារដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា បានទទួលមរណភាពហើយ កាលពីវេលាម៉ោង៧និង១៧នាទី យប់ថ្ងៃសៅរ៍ទី២៩តុលា ក្នុងជន្មាយុ៨០ឆ្នាំ។ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា លោក ប៉ែន សុវណ្ណ បានចូលរួមក្នុងចលនារំដោះជាតិជាច្រើនសម័យ មុននឹងត្រូវបានលើកបន្តុបជានាយករដ្ឋមន្ដ្រីនៅឆ្នាំ១៩៨១។

នៅក្នុងសម័យសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា លោក ប៉ែន សុវណ្ណ កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ដ្រីបានតែប្រមាណ៦ខែប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺចាប់ពីថ្ងៃទី២៧មិថុនា ដល់ថ្ងៃទី២ធ្នូ១៩៨១។ លោកត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយជំនាញការវៀតណាម នៅថ្ងៃទី២ធ្នូឆ្នាំ១៩៨១ និងបញ្ជូនទៅឃុំខ្លួននៅប្រទេសវៀតណាមអស់រយៈពេល១០ឆ្នាំនិង៥២ថ្ងៃ។

ក្នុងសៀវភៅ សុបិននិងការពិត លោក វ៉ាន់ឌី កាអុន បានសរសេរថា ការដកហូតដំណែង លោក ប៉ែន សុវណ្ណ គឺបណ្ដាលមកពីលោកប្រមាថទីក្រុងហាណូយយ៉ាងខ្លាំង ដោយចង់មានទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់ជាមួយទីក្រុងមូស្គូ រំលងទីក្រុងហាណូយ។ និងបណ្ដាលមកពី លោក ប៉ែន សុវណ្ណ ប៉ុនប៉ងរំដោះកម្ពុជាពីការគាបសង្កត់របស់វៀតណាម ហើយប្រឆាំងនឹងនយោបាយអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាមនៅកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែសំខាន់ជាងនេះ លោកប៉ែន សុវណ្ណ របូតពីតំណែង ហើយត្រូវគេចាប់ដាក់គុក ក៏ព្រោះតែលោកដែលជាអតីតខ្មែរវៀតមិញ ដណ្ដើមតួនាទីដឹកនាំរបស់ក្រុមខ្មែរក្រហមភូមិភាគបូព៌ាប្រឆាំងនឹងប៉ុលពត ដែលគេស្គាល់ថា ជាក្រុមលោក ជា ស៊ីម, ហេង សំរិន, និង ហ៊ុន សែន។ គឺទំនាស់ប្រជែងអំណាចរវាងចរន្តទាំងពីរនេះហើយដែលធ្វើឲ្យវៀតណាមបារម្ភ ហើយបង្ខំចិត្តកម្ចាត់ចោលមួយ។

p-sovann1

កើតនៅថ្ងៃទី១៥មេសា១៩៣៦ នៅក្នុងឃុំសំរោង ស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ លោក ប៉ែន សុវណ្ណ បានឆ្លងកាត់របបនយោបាយខ្មែរជាច្រើនជំនាន់ ហើយបានចូលរួមចំណែកជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនោះ។

តាំងពីវ័យត្រឹមតែ១៥ឆ្នាំ កុមារា ប៉ែន សុវណ្ណ បានចូលប្រឡូកនៅក្នុងចលនាខ្មែរឥស្សរៈ ដើម្បីតស៊ូរំដោះជាតិចេញពីអាណានិគមបារាំង។ ក្រោយចលនាតស៊ូប្រឆាំងអាណានិគមបារាំងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ១៩៥៤ ប៉ែន សុវណ្ណ ត្រូវគេបញ្ជូនទៅបន្តការសិក្សានៅប្រទេសវៀតណាម ផ្ដើមចេញពីវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនាយទាហាន រហូតបានចូលសិក្សានៅវិទ្យាស្ថានជាន់ខ្ពស់ផ្នែកនយោបាយនិងសេដ្ឋកិច្ច។ នៅក្នុងអំឡុងពេលរស់នៅនិងរៀនសូត្រនៅប្រទេសវៀតណាមនោះហើយ លោក ប៉ែន សុវណ្ណ មានភរិយា និងមានបុត្រចំនួន៣នាក់ ស្រី២ ប្រុសមួយ។ មតិមួយចំនួនបញ្ជាក់ថា ភរិយារបស់លោក ប៉ែន សុវណ្ណ ជាក្មួយស្រីរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់វៀតណាម។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងសៀវភៅនាយករដ្ឋមន្ដ្រីខ្មែរទាំង៣៦រូបរបស់លោក ឆាយ សុផល លោក ប៉ែន សុវណ្ណ បានអះអាងថា ភរិយារបស់លោកឈ្មោះកញ្ញា គឺជាជនជាតិខ្មែរកម្ពុជាក្រោម។

លោក ប៉ែន សុវណ្ណ បានត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ក្រោយរដ្ឋប្រហារថ្ងៃទី១៨មីនា១៩៧០ ដើម្បីចូលរួមជាមួយអង្គការចាត់តាំងខ្មែរក្រហម ទទួលបន្ទុកការងារព័ត៌មានក្រោមបង្គាប់លោក អៀង សារី។ ប៉ុន្តែដោយសារតែដឹងពីគម្រោងអាក្រក់របស់ថ្នាក់ដឹកនាំមកលើខ្លួន លោក ប៉ែន សុវណ្ណ បានរត់ត្រឡប់ប្រទេសទៅវៀតណាមវិញនៅឆ្នាំ១៩៧៤។

លោក ប៉ែន សុវណ្ណ (រូបទី២ រាប់ពីឆ្វេង)

លោក ប៉ែន សុវណ្ណ (រូបទី២ រាប់ពីឆ្វេង)

ឆ្នាំ១៩៧៨ ជាព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយទៀតនៅក្នុងរបត់ជីវិតលោក ប៉ែន សុវណ្ណ និងនៅក្នុងរបត់ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា។ ជាពេលដែលលោកបានជួបជាមួយក្រុមខ្មែរក្រហមនៅភូមិភាគបូព៌ាដែលបះបោរប្រឆាំងនឹង ប៉ុល ពត ដឹកនាំដោយ ហេង សំរិន, ជា ស៊ីម, ហ៊ុន សែន។ លោកប៉ែន សុវណ្ណ និងក្រុមខ្មែរក្រហមភូមិភាគបូព៌ា បានបង្កើតរណសិរ្យមួយ ឈ្មោះថា រណសិរ្យសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា។ ទីបំផុត រណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា ក្រោមការជួយជ្រោមជ្រែងពីវៀតណាម បានវាយរំលំរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យនៅថ្ងៃទី៧មករា១៩៧៩។ លោក ប៉ែន សុវណ្ណ ត្រូវបានតែងតាំងជានាយរដ្ឋមន្ដ្រីទី១ នៃរបបសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៧មិថុនា១៩៨១ ប៉ុន្តែលោកត្រូវគេដកហូតដំណែងនៅចុងឆ្នាំ១៩៨១ ហើយបញ្ជូនទៅឃុំឃាំងនៅប្រទេសវៀតណាម។

2_story_1_1

បន្ទាប់ពីជាប់គុកងងឹតនៅប្រទេសវៀតណាមអស់១០ឆ្នាំនិង៥២ថ្ងៃ លោក ប៉ែន សុវណ្ណ ត្រូវបានដោះលែងឲ្យត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញនៅថ្ងៃទី២៥មករាឆ្នាំ១៩៩២។ ដំបូងឡើយបានត្រឡប់ចូលមកបម្រើការនៅគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាវិញ មុននឹងងាកទៅចូលរួមជាមួយគណបក្សជាតិខ្មែរ របស់លោក សម រង្ស៊ី។ ជាបន្តបន្ទាប់ លោក ប៉ែន សុវណ្ណ បានផ្លាស់ប្ដូរទ្រនំ បង្កើតគណបក្សទ្រទ្រង់ជាតិ ដើម្បីដឹកនាំខ្លួនឯង និងចូលរួមជាមួយគណបក្សសិទ្ធិមនុស្សរបស់លោក កឹម សុខា នៅឆ្នាំ២០០៧។ មុនពេលទទួលមរណភាព លោក ប៉ែន សុវណ្ណ ជាតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិប្រចាំខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយវិទ្យុបារាំង លោក ប៉ែន សុវណ្ណ ចាត់ទុកការជាប់ជាតំណាងរាស្ត្រនៅក្នុងអាណត្តិទី៥នេះ ថាជាពេលវេលាចុងក្រោយនៃជីវិតរបស់លោក ក្នុងការបម្រើជាតិមាតុភូមិ៕

ខែតុលា 30, 2016 at 10:02 ល្ងាច បញ្ចេញមតិ

RFI 2016

dscf9128

ខែតុលា 14, 2016 at 11:52 ល្ងាច បញ្ចេញមតិ

បីសាច – សេនីយ៍ សោវពង្ស

លោកនេះមានបីសាចឬទេ? ចម្លើយងាយស្រួលណាស់ ព្រោះយើងមិនមែនរស់នៅក្នុងយុគសម័យងងឹតនៃវិទ្យាសាស្ត្រទៀតឡើយ។ វិទ្យាសាស្ត្រប្រកបដោយហេតុផលប្រាប់យើងថា ពពួកខ្មោចព្រាយបីសាចនោះ គ្មានឡើយលើលោក។ បើដូច្នោះ ហេតុអ្វីខ្ញុំសរសេររឿងបីសាច ដែលជារឿងរវើរវាយ? ជាការពិត ព្រោះនៅលើលោកយើងនេះ សម្រាប់មនុស្សខ្លះ និងក្រុមមនុស្សខ្លះ បីសាចជាវត្ថុដែលមានពិតប្រាកដ និងកំពុងតែលងបន្លាចពួកគេគ្រប់ខែថ្ងៃ។ វាមិនមែនជាបីសាចដែលកើតពីមនុស្សស្លាប់ទៅហើយ ដែលមកលងបន្លាចមនុស្សរស់ឡើយ។ វាមិនមែនបីសាចដែលធ្វើខ្លួនគួរឲ្យខ្លាចដូច Count Dracula ឬ Frankenstein ឡើយ។ វាជាបីសាចនៃពេលវេលា ហើយបីសាចរស់នេះឯង ដែលកំពុងតែលងបន្លាចមនុស្សរស់ដូចគ្នា។

– បីសាច  ដោយ សេនីយ៍ សោវពង្ស

ខែតុលា 11, 2016 at 2:28 ព្រឹក បញ្ចេញមតិ

ពូ-ក្មួយ

untitled-1

ខែតុលា 6, 2016 at 2:14 ល្ងាច បញ្ចេញមតិ

អណ្ដើក​ហ្លួង សត្វ​ល្មូន​តំណាង​ឲ្យ​កម្ពុជា

អណ្ដើកហ្លួង? ហេតុអ្វីបានជាគេជ្រើសសត្វល្មូននេះតំណាងឲ្យកម្ពុជា? ចុះវាខុសប្លែកពីសត្វអណ្ដើកផ្សេងយ៉ាងម៉េចខ្លះ? ខ្ញុំក៏មិនដឹងដែរ! ហេហេ ខ្ញុំទើបតែបានស្គាល់អណ្ដើកហ្លួងនេះកាលពីដើមសប្ដាហ៍ នៅពេលអង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃ WCS Cambodia អញ្ជើញឲ្យទៅស្វែងយល់ពីសត្វអណ្ដើកហ្លួងនៅខេត្តកោះកុង។

dscf7933

អណ្ដើកហ្លួងគឺជាអណ្ដើកមួយប្រភេទដែលកំពុងរងគ្រោះជិតផុតពូជបំផុតនៅលើសកលលោក។ សត្វអណ្ដើកហ្លួងមានវត្តមានតែនៅក្នុងប្រទេសចំនួន៤ប៉ុណ្ណោះ គឺកម្ពុជា ឥណ្ឌា បង់ក្លាដែស និងឥណ្ឌូនេស៊ី។ ក្នុងនោះសត្វអណ្ដើកហ្លួងនៅកម្ពុជា មានចំនួនច្រើនជាងគេ។ (ហ្នឹងហើយ! សរសេរមិនខុសទេ! នៅកម្ពុជាមានសត្វអណ្ដើកហ្លួងច្រើនជាងគេ! ពិសេសទេ?)

អណ្ដើកហ្លួង ឬអណ្ដើកសរសៃ ដែលជាសត្វល្មូនតំណាងឲ្យប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានបញ្ជូលទៅក្នុងបញ្ជីក្រហមរបស់អង្គការ IUCN និងអនុក្រឹត្យលេខ ១២៣ អនក្រ បក ចុះថ្ងៃទី១២សីហា ឆ្នាំ២០១៤ ថាជាប្រភេទសត្វជិតផុតពូជនៅកម្ពុជា។

ហេតុអ្វីបានជាសត្វនេះជិតផុតពូជ? ព្រោះតែវាត្រូវការរយៈពេលយូរដើម្បីបង្កកំណើត។ ទម្រាំតែអាចបន្តពូជបាន អណ្ដើកហ្លួងត្រូវមានអាយុ២៥ឆ្នាំសិន! សត្វអណ្ដើកហ្លួង រងការគម្រាមកំហែងពីការបំផ្លាញទីជម្រក តាមរយៈការបូមខ្សាច់ ការកាប់ឆ្ការព្រៃលិចទឹក និងការនេសាទខុសច្បាប់ជាដើម។

dscf7950

អង្គការ WCS សហការជាមួយរដ្ឋបាលជលផលកម្ពុជា បានសហការគ្នាអភិរក្សសត្វអណ្ដើកហ្លួងនេះ បន្ទាប់ពីរកឃើញថា ពួកវានៅសេសសល់តិចតួចក្នុងខេត្តកោះកុង នៅឆ្នាំ២០០០។ ក្នុងនោះ ស្ថាប័ននេះបានបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលថែរក្សា ក៏ដូចជាកម្មវិធីការពារសំបុក ដោយមានការចូលរួមពីប្រជាសហគមន៍នៅក្នុងស្រុកស្រែអំបិល។ អ្នកដែលធ្លាប់ប្រមូលពង និងកូនអណ្ដើកទៅលក់ ត្រូវបានជ្រើសរើសឲ្យធ្វើជាបុគ្គលិកគម្រោងដើម្បីស្វែងរក និងការពារសំបុកសត្វអណ្ដើកហ្លួងជំនួសវិញ។ ដោយឡែក កូនអណ្ដើកដែលកើតចេញពីសំបុកការពារនោះ ត្រូវបានយកទៅកាន់មណ្ឌលអភិរក្សដើម្បីចិញ្ចឹមនិងថែរក្សា មុនពេលព្រលែងទៅកាន់ធម្មជាតិវិញ។

dscf7965

ការព្រលែងទៅកាន់ធម្មជាតិនោះទៀតសោត មុននឹងព្រលែង គេបានដាក់ Transmitter ភ្ជាប់ជាមួយសត្វអណ្ដើក ដើម្បីតាមដានវា។ កាលពីឆ្នាំ២០១៥ អង្គការ WCS និង រដ្ឋបាលជលផល បានព្រលែងសត្វអណ្ដើកហ្លួង២១ក្បាលទៅកាន់ធម្មជាតិវិញ ហើយក្នុងនោះ សត្វអណ្ដើកចំនួន៣ក្បាលត្រូវគេរកឃើញថា បានធ្វើដំណើរទៅផ្នែកខាងក្រោមនៃព្រែកស្រែអំបិល កាត់តាមតំបន់ឆ្នេរដល់ទន្លេមួយទៀត មានចម្ងាយជាង៩៧គីឡូម៉ែត្រ ពីកន្លែងលែង។

នៅកម្ពុជា អណ្ដើកហ្លួងត្រូវបានគេរកឃើញថា មានតែនៅក្នុងខេត្តកោះកុងប៉ុណ្ណោះ ពិសេសនៅក្នុងស្រុកស្រែអំបិល តំបន់ទឹកភ្លាវ។ តំបន់ទឹកភ្លាវ មិនមែនដោយសារដាក់ប៊ីចេងជ្រុលទេ ហេហេហេ! តំបន់ទឹកភ្លាវ គឺជាកន្លែងប្រជុំរវាងទឹកសាបនិងទឹកប្រៃ។ ទឹកនៅទីនោះ មិនប្រៃ មិនសាប តែប្រៃឡមៗ។ (ធ្លាប់ភ្លក់ឬទើបដឹង? ហេហេ! មិនបានភ្លក់ទេ! ថាតាមគេប្រាប់ប៉ុណ្ណោះ!)

dscf7945

កាលពីដើម អណ្ដើកហ្លួងត្រូវបានចិញ្ចឹមនិងថែរក្សានៅមជ្ឈមណ្ឌលតូចមួយ។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ រដ្ឋបាលជលផល និងអង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃ បានសហការគ្នារៀបចំមណ្ឌលថ្មី ធំជាងមុន ដើម្បីសម្រួលការងារអភិរក្សសត្វអណ្ដើកហ្លួង។ មណ្ឌលថ្មីនោះ គេដាក់ឈ្មោះថា មជ្ឈមណ្ឌលអភរិក្សប្រភេទសត្វល្មូនខេត្តកោះកុង មានទំហំជិត១០ហិកតាឯណោះ។

dscf8060

មជ្ឈមណ្ឌលថ្មី មានកន្លែងថែរក្សាកូនអណ្ដើកហ្លួង មានស្រះទឹកសម្រាប់សត្វអណ្ដើកហ្លួងធំៗ។ សត្វធំៗនៅមណ្ឌលនេះ មានទម្ងន់ដល់ទៅ១០គីឡូក្រាមឯណោះ។

dscf8174-2

ក្រៅពីអណ្ដើក មណ្ឌលនេះក៏មានសត្វក្រពើត្រីផងដែរ!

dscf8144-3

មជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សប្រភេទសត្វល្មូន ដែលនៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានឡើយពីទីរួមខេត្តកោះកុង។ នាពេលដ៏ឆាប់ខាងមុខ មួយផ្នែកនៃមជ្ឈមណ្ឌលនេះ នឹងត្រូវប្រែក្លាយឲ្យទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលទេសចរណ៍ ដើម្បីទាក់ទាញសាធារណៈជនឲ្យចូលទស្សនាស្វែងយល់ពីសត្វអណ្ដើកហ្លួង។ ថវិកាបានពីការលក់សំបុត្រចូលទស្សនាមជ្ឈមណ្ឌលនេះ នឹងត្រូវបង្វិលទាំងស្រុងចូលទៅក្នុងមូលនិធិសម្រាប់ការអភិរក្ស និងថែរក្សាសត្វអណ្ដើកហ្លួង។ កុំភ្លេចទៅលេងទាំងអស់គ្នាណ៎ា! :* :* :*

ខែកញ្ញា 15, 2016 at 11:02 ព្រឹក បញ្ចេញមតិ

អត្ថបទ​ចាស់​ជាង​នេះ​


ការបន្ទាន់សម័យ Twitter

Instagram

ខែតុលា 2018
អា ព្រ សុ
« កញ្ញា    
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

បណ្ណសារ


%d bloggers like this: